Gepubliceerd op 13 juni 2011
Waar denk je aan als je de term ‘circusfilm’ noemt? Juist, alles heftig: de liefde, de haat, de jaloezie, de spanning, het drama. Maar ook de stank van mest, de dunne laag glitter over armoede en verval.
Dat alles biedt in ieder geval de film ‘Water for Elephants’ van Francis Lawrence, met in de hoofdrollen Reece Witherspoon als Marlena, Robert Pattinson als Jacob en Christoph Waltz als August – waarmee meteen ook de fatale driehoek getekend is.
Het verhaal wordt verteld als een flashback, nadat Jacob als oude man een circusvoorstelling heeft bezocht en daarbij in gesprek raakt met een medewerker van het circus die zich interesseert voor circusgeschiedenis. En die blijkt te weten van de ondergang van het Circus Benzini in 1931 – waarna het verhaal van die ondergang volgt waarin Jacob een cruciale rol heeft gespeeld.
Jacob, van Poolse afkomst, is bijna afgestudeerd als vee-arts wanneer zijn ouders verongelukken en hij berooid achter blijft. Hij besluit naar een grote stad te lopen en springt daarbij onderweg op een passerende trein, de trein van Circus Benzini.
Meteen al komt zijn Poolse afkomst hem van pas, als het circuspersoneel eigenlijk van plan is hem weer van de trein te gooien maar gered wordt door een oude Pool die ook tot het gezelschap behoort.
Het hoofdnummer van het circus, een paardennummer, wordt gedaan door Marlena – tussen Jacob en Marlena springt natuurlijk meteen vonk over. Gevaarlijk, want de directeur van het circus, August, is haar blind jaloerse echtgenoot. Hij is ook een rücksichtslose werkgever en tevens een megalomane en zeer eigenmachtige circusdirecteur die alles, letterlijk alles doet om zijn circus financieel overeind te houden.
Jacob wordt in dienst genomen als vee-arts en zijn eerste taak is: het belangrijkste paard uit de act van Marlena afmaken omdat het iets ongeneeslijks aan een hoef heeft. Dit brengt Jacob en Marlena dichter bij elkaar. August gaat wanhopig op zoek naar een nieuw hoofdnummer en koopt uit een failliete boedel een oude olifant, Rose, die echter niet tot enige actie te brengen is en dus een miskoop lijkt. Totdat Jacob in haar bijzijn in het Pools tegen de al eerder genoemde oude man zegt: ‘Til je been op’, de man heeft blijkbaar een lichte beroerte gehad. De olifant is de eerste die een poot optilt – de olifant ‘spreekt’ blijkbaar Pools en drinkt graag een emmertje whisky. Dan blijkt het dier perfect afgericht te zijn, zolang je maar Pools tegen haar praat. Circus Benzini is gered, al blijkt intussen wel dat August ook nog een meedogenloze dierenbeul is.
Die ten prooi kan vallen aan blinde woede-uitbarstingen. Als hij uiteindelijk, omdat hij vermoedt dat zijn vrouw hem ontrouw is (met Jacob) haar probeert te wurgen en enkele populaire medewerkers die het gezien hebben zijn omgebracht, slaat het circus aan het muiten, de tijgers en leeuwen worden losgelaten en uiteindelijk gaat het hele circus letterlijk ten onder.
Jacob en Marlena weten met olifant Rose te ontsnappen, krijgen vijf kinderen en leven nog lang en gelukkig – met hun eigen circus.
Ik formuleer het zo omdat het verhaal natuurlijk aan alle clichés voldoet die je maar kunt bedenken. Maar regisseur Lawrence heeft dat allemaal perfect gebruikt, je zit op het puntje van je stoel, je geniet van spectaculaire massa-scènes, de perfecte aankleding, je ruikt de leeuwenmest en de ranzigheid van de onderkomens in de trein. De acteurs zijn gewoon goed, het is professioneel gemaakt al blijft alles natuurlijk aan de oppervlakte. Wat ook blijft is de vraag: Waarom heet de film ‘Water voor olifanten’?
Terug naar Santelogie
Pingback: Alle circusclichés en toch een goeie film